Lượt lời, tiếng đệm, khoảng lặng, sửa lời và thể diện: một cuộc nói chuyện thường ngày vận hành thế nào.
Khoa học hội thoại
Phân tích hội thoại nghiên cứu cuộc nói chuyện thật qua băng ghi âm: lượt lời, khoảng lặng, chồng lời, sửa lời. Ngành do Sacks, Schegloff, Jefferson lập thập ni
Khoa học hội thoại
Người trò chuyện thường đáp nhau chỉ sau khoảng 0,2 giây vì vừa nghe vừa đoán lúc người kia nói xong. Luật đổi lượt được Sacks, Schegloff, Jefferson mô tả năm 1
Khoa học hội thoại
Tiếng "ừ", "à", "thế à" khi nghe là tín hiệu phản hồi (backchannel): không giành lượt mà báo mình đang nghe. Người nghe lơ đãng làm người kể kể dở hẳn đi.
Khoa học hội thoại
Cặp kế cận là hai lượt lời liền nhau trong đó vế đầu đòi một kiểu vế sau: hỏi chờ đáp, chào chờ chào lại, mời chờ nhận hay từ chối. Schegloff và Sacks mô tả năm
Khoa học hội thoại
Lời từ chối thường đến chậm, mở bằng "ờ…", "thật ra…" và kèm lý do. Khoảng lặng dài sau lời mời là dấu hiệu sớm; người hỏi tinh ý sẽ kịp mở cho người kia lối ra
Khoa học hội thoại
Sửa lời là cách hội thoại tự chữa trục trặc: nói nhầm, nghe không rõ, hiểu sai. Người nói được ưu tiên tự sửa; người nghe thường chỉ hỏi lại "Hả?" để họ tự chữa
Khoa học hội thoại
Theo Brown và Levinson, ai cũng có thể diện hai mặt: muốn được quý mến và muốn không bị áp đặt. Lời nhờ, lời từ chối đe doạ thể diện nên người ta dùng chiến lượ
Khoa học hội thoại
Khoảng cách thiện cảm (liking gap): sau khi trò chuyện, ta đánh giá thấp mức người kia quý mình. Boothby và cộng sự phát hiện năm 2018 — người ta quý mình hơn m
Khoa học hội thoại
Ngữ cảnh cao: ý nằm ngoài lời, nói vòng chờ người nghe tự hiểu. Ngữ cảnh thấp: ý nằm trong câu chữ, nói thẳng là tôn trọng. Khung của Edward T. Hall (1976), có
Khoa học hội thoại
Hiệu ứng tắc kè hoa là xu hướng vô thức bắt chước nhịp nói, từ ngữ, cử chỉ của người đối diện. Chartrand và Bargh mô tả năm 1999; kết quả lặp lại sau này không
Trò chuyện với hàng xóm hoạt hình — nói sao cho khéo
Mở app Nói Chuyện Xem app khác